دهم فروردین ۱۳۲۶، سالگرد اعدام قاضی محمد، پیشوای کُرد و بنیانگذار حزب دمکرات کردستان ایران است؛ شخصیتی که نامش در تاریخ معاصر کردستان با مبارزه برای حقوق ملی، آزادی و کرامت مردم کُرد گره خورده است.
قاضی محمد در دوم بهمن ۱۳۲۴ با اعلام جمهوری کوردستان در مهاباد، یکی از مهمترین تجربههای سیاسی کُردها در ایران را رقم زد؛ تجربهای که هرچند کمتر از یک سال دوام آورد، اما به نمادی ماندگار از خواستِ خودمختاری، عدالت و حق تعیین سرنوشت برای مردم کُرد تبدیل شد.
او از چهرههای برجسته و آگاه زمان خود بود؛ رهبری که مبارزه سیاسی را با شناخت اجتماعی، باور به مشارکت مردم و دفاع از حقوق کوردها پیوند زد. به همین دلیل، جمهوری کردستان تنها یک رویداد سیاسی کوتاهمدت نبود، بلکه به صفحهای مهم در حافظه تاریخی و مبارزاتی ملت کورد بدل شد.
پس از سقوط جمهوری کردستان، قاضی محمد به دست حکومت پهلوی بازداشت شد و سرانجام بامداد دهم فروردین ۱۳۲۶ در میدان چوارچرا در مهاباد، به همراه دو تن از نزدیکانش، اعدام شد.
اعدام قاضی محمد پایان راه او نبود. نام و یاد او همچنان در حافظه جمعی کوردها زنده است و از او بهعنوان یکی از برجستهترین نمادهای مبارزه برای آزادی، حقوق ملی و سربلندی کوردستان یاد میشود.
صدای کرمانشاه 