در حالی که رفراندوم جمهوری اسلامی در سال ۱۳۵۸ در بسیاری از نقاط ایران برگزار شد، شهرهای کوردستان مسیر متفاوتی را انتخاب کردند. بر اساس گزارشهای منابع کوردی و روایتهای تاریخی، این منطقه بهصورت گسترده و هماهنگ این رفراندوم را تحریم کرد.
این تصمیم، صرفاً یک موضعگیری مقطعی نبود؛ بلکه بازتاب یک آگاهی سیاسی عمیق و تجربه تاریخی کوردها نسبت به ساختارهای متمرکز قدرت بود. کوردستان از همان آغاز، خود را در چارچوب جمهوری اسلامی تعریف نکرد و با «نه» گفتن به این رفراندوم، موضعی روشن و قاطع اتخاذ کرد.
۱۲ فروردین در حافظهی سیاسی کوردها، نه روز «تأیید»، بلکه روز «رد» است؛ روزی که یک ملت، آگاهانه مسیر خود را جدا کرد.
